donderdag 18 november 2010

Kan je olijven zo eten?

Dit is een vraag die de mensen ook heel vaak aan ons stellen. Dit kan jammer genoeg niet. Wie ze zo van de boom plukt en opeet, zal ze waarschijnlijk even snel weer uitspuwen.

De vruchten moeten eerst bereid worden alvorens ze op te smikkelen. Er zijn verschillende manieren om een olijf te bereiden. We gaan er slechts enkele bespreken en beginnen met de Spaanse wijze.

De olijven worden geoost van zodra ze groen rijp zijn, zodus: nog voor er een kleurverandering plaats vindt. Nadat ze goed gewassen zijn, worden ze 15 uur lang in loog water van 1,6 tot 2,4 procent gelegd. Dit zorgt er voor dat die wrange smaak verdwijnt. Na 15 uur mogen de olijven eruit en moet je ze goed wassen zodat het loog water verdwijnt. Daarna worden ze in zout water (zo'n 10 procent) gelegd om ze te pekelen. Dit zoute water geeft de olijven hun typische smaak en zorgt er voor dat ze lang mee gaan.

Een andere manier om de olijven te bereiden is die van de Grieken.
De olijven worden geoogst als ze rijp zijn, met andere woorden, als ze volledig zwart zien. Let wel op, ze mogen nog niet verschrompelen. Ze worden gewassen, in zout water (ongeveer 8 procent) gelegd en onder gehouden zodat er geen lucht aan kan. Het gistingsproces wordt in gang gestoken waardoor het zoutgehalte daalt. Je moet dus zout toevoegen zodat die 8 procent of meer behouden blijft. Wanneer de bittere smaak juist verdwijnt, hangt sterk af van vrucht tot vrucht. Het kan zelfs tot negen maanden duren. Als ze klaar zijn, was je ze best nog een laatste keer alvorens ze in te pakken in zout water of in azijn.

Natuurlijk zijn er nog vele andere manieren, maar die zijn voor een andere keer.

woensdag 10 november 2010

Gommose

Onlangs kregen we volgende vraag binnen via mail:

Mijn citroen en soort sinaasappel boompje hebben een soort plakkende, kleverige substantie op de bladeren en op de stam en takken een soort platte bruine afwijkingen/beestjes?. Ondertussen verliest de citroen boom ook zijn bladeren.
Wat is het en wat kan ik er aan doen ?

Het antwoord op dit probleem luidt: gommose.

Deze ziekte komt voor bij alle citrussen, maar vooral bij citroenen en kumquats en bestaat uit een kleverige substantie die op de stam verschijnt.

De eerste symptomen waaraan je gommose kan herkennen verschijnen al in de lente. Vochtige vlekken komen op de stam te voorschijn. Na een tijdje barsten deze vlekken open. De kleverige substantie waar ik het eerder over had, komt naar buiten.

Gommose werkt zich of naar boven toe of naar de kern van de wortels. Indien de schimmel zich naar beneden toe werkt, naar de wortels dus, sterft de hele plant. In dit geval is de ziekte niet zichtbaar en kan je het niet bestrijden. De basis van de plant wordt aangetast en hij overleeft het niet.

Gelukkig werkt de schimmel zich meestal een weg naar boven. In dit geval kan je de ziekte wel bestrijden. Maar eerst een woordje uitleg oevr wat er precies gebeurd:

De infectie slaat toe op een bepaalde plaats en kruipt nadien naar boven toe. De schors die er rond zit, sterft af. De plant verliest zijn flexibiliteit en splijt verticaal door midden. Het hout zelf dat onder de schors zit, is nog niet aangetast door de infectie, maar wel beschadigd. De takken veranderen van kleur. Ze gaan van donkerbruin aan het begin van de tak en aan het uiteinde worden ze geel.

Ook het blad heeft last van deze schimmel, maar hoeveel schade er juist is, hangt af van de plaats en de grootte van de infectie. Als de hoofdstam helemaal rondom rond is geïnfecteerd en openbarst, sterven alle blaadjes en uiteindelijk de hele plant. Is er slechts een zijtak geïnfecteerd, dan sterven enkel die blaadjes af en worden enkle die takken bruin van kleur.

Als de ziekte toeslaat, lijkt het wel alsof het blad begint uit te drogen. Ze worden vaal van kleur en krullen helemaal op. Vandaar dat heel wat mensen overdreven water beginnen te geven. Jammer genoeg wakkert dit de gommose enkel maar aan. Als de temperaturen dan nog eens tussen de 25° en de 30° celcius liggen, is het een uitstekende plaats voor de schimmel.

Om gommose te voorkomen zijn er al heel wat hulpmiddeltjes. Aangezien stagnerend bodemwater en een hoog vochtgehalte een broedplaats vormen voor de schimmel, is het belangrijk een juiste, lees sterke, onderstam te kiezen. Appelsienen zijn bijvoorbeeld al veel sterker dan kumquats of pomelo's.

Als de schimmel toeslaat op een geënte boom, gaat de infectie niet verder dan de enting. Bijgevolg blijft het onderste gedeelte leven. Het is wel belangrijk dat er aan enkele voorwaarden wordt voldaan. Je moet iets hoger dan normaal enten en de plant niet te diep in de grond planten.

Ook bestaan er producten die de infectie bestrijden. Dit is hetzelfde product als tegen de schimmel phytophtora. Indien u zo'n product gebruikt, bestrijdt u de gommose op de stengels.